Kto i kiedy ma pierwszeństwo w ruchu drogowym?

Wstęp

Bardzo poważnym problemem na drodze jest kwestia pierwszeństwa przejazdu, kiedy mamy pierwszeństwo a kiedy powinniśmy bezwzględnie ustąpić pierwszeństwa przejazdu innym uczestnikom ruchu. Kiedy możemy pojechać w sposób bezkolizyjny a kiedy kolizyjny, te i inne problemy występujące w ruchu drogowym spróbujemy przybliżyć kierującym, pamiętajmy, że z pozoru prosty błąd może przerodzić się w bardzo groźną sytuację, dlatego popatrzmy na wybrane sytuacje?

Pierwszeństwo przy zmianie pasa ruchu na drodze

Z pozoru bardzo prosty manewr a mianowicie zmiana pasa ruchu. Przy wykonywaniu tego manewru bezwzględne pierwszeństwo ma pojazd jadący swoim pasem. To oznacza że jeśli chcemy zmienić pas ruchu, trzeba ustąpić pierwszeństwo pojazdowi jadącemu pasem, na który chcemy wjechać.

zmiana pasa ruchu

Przy równoczesnej zmianie pasa ruchu przez dwa samochody z pasów skrajnych na środkowy, pierwszeństwo ma samochód znajdujący się z prawej strony. Spotkałem się z opinią, że pierwszeństwo ma w takiej sytuacji ten pojazd, w którym kierowca pierwszy włączył kierunkowskaz. Oczywiście jest to błędny pogląd i pamiętajmy, że taka zasada nie istnieje, prawa strona w tym przypadku decyduje o pierwszeństwie.

Pierwszeństwo przejazdu zostaje ustalone przed wjazdem na skrzyżowanie, a nie na skrzyżowaniu

Podczas dojazdu do skrzyżowania powinno zostać ustalone pomiędzy uczestnikami ruchu pierwszeństwo przejazdu, które będzie obowiązywać na skrzyżowaniu. To bardzo ważna, wręcz podstawowa zasada.

Należy pamiętać, że rozstrzyga­jąc o kolejności przejazdu pod uwagę bierzemy ustawienie pojazdów na drogach prowadzących do skrzyżowania. Natomiast pozycja pojazdów na samym skrzyżowaniu nie ma znaczenia dla ustalenia pierwszeństwa.

Zawracanie lub skręt w lewo na skrzyżowaniu typu Y

Na przykład, na powyższym rysunku, samochód zawracający ma przecież z prawej strony samochód nadjeżdżający z przeciwka. Czy zawracając ustępuje pierwszeństwa? Oczywiście, że nie! Prawda, jaka to myląca i kontrowersyjna sytuacja? Odpowiedź jest tylko jedna: o pierwszeństwie rozstrzygamy przed wjazdem na skrzyżowanie a nie na skrzyżowaniu. Dlatego będąc w takiej sytuacji pamiętajmy, że nie wszyscy znają dobrze przepisy ruchu drogowego i niewiedzę nadrabiają brawurą. Jeżeli zauważymy, że mamy do czynienia z takim osobnikiem to lepiej ustąpić mu pierwszeństwa, niech jedzie, tym razem dzięki naszej wiedzy znów mu się udało.

Zawracanie na skrzyżowaniu typu X

Na skrzyżowaniu dróg równorzędnych pojazd nadjeżdża­jący z prawej strony ma również pierwszeństwo podczas zawracania. Wynika to z wcześniej omawianej zasady.

Wejdźmy w położenie kierowcy czarnego samochodu (na powyższym rysunku). Podczas zawracania, w którymś momencie będzie tak ustawiony na skrzyżowaniu, że czerwony samochód będzie z jego prawej strony. Może wówczas powstać zła interpretacja przepisów, polegająca na ustąpieniu pierwszeństwa czerwonemu samochodowi, będącemu w tym momencie z prawej strony. Świadczyłoby to jednak o niezrozumieniu zasady ustalania pierwszeństwa przed wjazdem na skrzyżowanie.

Sygnalizacja świetlna na skrzyżowaniu i skręt w lewo

Na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną stosuje się pomocniczo przepisy dotyczące pierwszeństwa pojazdów jadących prosto lub skręcających w prawo przed skręcającymi w lewo.

Zachowanie pierwszeństwa podczas zawracania na drodze z pierwszeństwem przejazdu

Na skrzyżowaniu ze znakami określającymi kolejność przejazdu pojazd znajdujący się na drodze z pierwszeństwem ma to pierwszeństwo także podczas zawracania.

Jazda na wprost lub skręt w prawo na skrzyżowaniu równorzędnym

Pierwszeństwo w takiej sytuacji ma pojazd jadący na wprost lub skręcający
w prawo. Na skrzyżowaniu równorzędnym pojazd jadący na wprost ma
pierwszeństwo przed pojazdem skręcającym w lewo. Jeżeli dwa pojazdy
skręcają w tę samą drogę, to pierwszeństwo ma pojazd skręcający w prawo
przed pojazdem skręcającym w lewo. Na skrzyżowaniu dróg
podporządkowanych, popularnie skrzyżowanie nazywane równorzędnym.

Zawracanie i cofanie na drodze

Podczas zawracania lub cofania poza skrzyżowaniem kierujący pojazdem jest zobligowany do ustąpienia pierwszeństwa wszystkim uczestnikom ruchu. W tym przypadku nie stosuje się zasady prawej strony, nie mają znaczenia znaki ani inne przepisy.

Sytuacja patowa - cztery samochody z czterech stron

Jeżeli na skrzyżowaniu równorzędnym na przejazd oczekują cztery pojazdy to mamy problem. Rozwiązać tę sytuację może tyko uprzejmośćkierujących, ponieważ każdy ma pojazd z prawej strony, jeżeli nie macie państwo przekonania do intencji kierującego z prawej strony dającego nam sygnały żeby jechać to proponuję poczekać, w razie kolizji winę będzie ponosił uczestnik ruchu, który nie ustąpił pierwszeństwa pojazdowi z prawej strony.

Po co jest znak „Skrzyżowanie dróg” (A-5) ?

Jeżeli na skrzyżowaniu nie ma znaków ani sygnałów regulujących pierwszeństwolub osoby kierującej ruchem, wówczas mamy do czynienia ze skrzyżowaniem równorzędnym. Po co więc ustawiany jest czasami przed skrzyżowaniem znak ostrzegawczy A-5 „skrzyżowanie dróg" ?

Droga z prawej strony może być nieczytelna dla kierowcy. Mianowicie, rodzaj nawierzchni lub długość tej drogi (są to czynniki decydujące o tym, czy w ogóle jest to skrzyżowanie, czy nie) może być niewidoczna z daleka, zasłonięta drzewami, parkanem, budynkiem lub w inny sposób. Może to być także droga wewnętrzna lub wyjazd ze strefy zamieszkania, gdzie ma miejsce włączanie się do ruchu. Natomiast znak A-5 stwierdza jednoznacznie, że przed nami znajduje się skrzyżowanie równorzędne i trzeba ustąpić pierwszeństwa pojazdowi z prawej strony.

Tramwaje zawsze mają pierwszeństwo na skrzyżowaniu równorzędnym

Pamiętajmy, że omówione dotychczas zasady nie dotyczą pojazdów szynowych. Pojazdy szynowe w sytuacji równorzędnej zawsze maja pierwszeństwo. Wyjątkiem są pojazdy uprzywilejowane (patrz niżej).

Przejeżdżanie „w cieniu” na skrzyżowaniu – niedozwolone!

Na przedstawionym poniżej rysunku widać sytuację, w której tramwaj przejeżdża pierwszy. A co z samochodem jadącym obok,czy może pojechać w tak zwanym „cieniu” tramwaju, korzystając z tego, że przecież i tak samochody czekają, przepuszczając tramwaj? Oczywiście że nie! Pierwszeństwo ma wyłącznie tramwaj, a nie samochody jadące obok niego. Niestety, jest to jedno z najczęstszych wymuszeń pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu i również przyczyna kolizji oraz wypadków.

Rondo – zasady pierwszeństwa jak na skrzyżowaniu równorzędnym

To też jest skrzyżowanie równorzędne, występujący znak C-12 ruch okrężny informuje tylko o kierunku jazdy wokół wyspy centralnej.Uwaga na tramwaj, w tej sytuacji pojazd szynowy ma pierwszeństwo przed pojazdami kołowymi. Nadal decyduje zasada prawej strony.

Znaki na skrzyżowaniu decydują o pierwszeństwie

Jeżeli na skrzyżowaniu występują znaki, to one decydują o pierwszeństwie. Kierujący w takiej sytuacji powinien stosować się wyłącznie do wskazań znaków. W takiej sytuacji nie bierze się pod uwagę zasady pierwszeństwa dla pojazdów nadjeżdżających z prawej strony. Pierwszeństwo ma pojazd znajdujący się na drodze z pierwszeństwem przed pojazdem znajdującym się na drodze podporządkowanej.

Skrzyżowanie o łamanym pierwszeństwie.  Znak pierwszeństwo przejazdu z tabliczką

Jeżeli na skrzyżowaniu ze znakami regulującymi kolejność przejazdu występuje tzw. pierwszeństwo łamane, to wówczas pod znakami stosuje się tabliczki wskazujące rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem. O kolejności przejazdu pomiędzy pojazdami, które znajdują się w tej samej hierarchii ważności decyduje pomocniczo zasada prawej strony.

Znak pierwszeństwa przejazdu (D-1) jest jednym z najważniejszych znaków drogowych świadczących o pierwszeństwie przejazdu na skrzyżowaniu. Często występuje on w połączeniu z tabliczkami uzupełniającymi, określającymi tak zwane łamane pierwszeństwo. Przykład takiego zespołu znaków jest na rysunku poniżej.

Znak D-1 droga z pierwszeństwem przejazdu wraz z tabliczką T-6a opisującą pierwszeństwo łamane.

W tej sytuacji istotnym jest fakt, że pojazd jadący drogą z pierwszeństwem przejazdu zachowuje to pierwszeństwo bez względu na dalszy kierunek jazdy.

Sygnalizacja świetlna ważniejsza niż znaki

W przypadku, kiedy na skrzyżowaniu występuje zarówno znak pierwszeństwa przejazdu jak i sygnalizacja świetlna bądź osoba kierująca ruchem, pojawiają się niuanse, związane z hierarchią ważności znaków i sygnałów. O kilku takich niejasnościach piszemy poniżej.


Sygnalizacja świetlna odwołuje pierwszeństwo łamane

Jeżeli sygnalizacja świetlna reguluje pierwszeństwo na skrzyżowaniu, wówczas przestają obowiązywać wskazania znaków drogowych. Nie bierze się w takiej sytuacji pod uwagę również wskazań znaków określających przebieg drogi z pierwszeństwem „łamanym".

Na przedstawionym rysunku, pojazd skręcający w lewo ustępuje pierwszeństwa pojazdowi jadącemu na wprost, zgodnie z sygnalizacją świetlną, która wyświetla sygnał zielony dla tego kierunku. Niektórzy kierowcy błędnie interpretują taką sytuację, myśląc, że zielone światło upoważnia ich do jazdy zgodnie z tabliczką pokazującą pierwszeństwo przejazdu, czyli w kierunku łamanym (skręt w lewo). Tak jednak nie jest. Natomiast, gdyby na tym skrzyżowaniu sygnalizacja została wyłączona, lub gdyby było wyłącznie żółte, migające światło, to wówczas – zgodnie z hierarchią znaków i sygnałów, kierowanie ruchem przejmują znaki pionowe. Wtedy rzeczywiście pierwszeństwo miałby samochód skręcający w lewo.

Skręt warunkowy na czerwonym świetle – zielona strzałka

Pojazd wykonujący na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną typu S-2 - tzw.

skręt warunkowy - dopiero po zatrzymaniu może rozpocząć skręcanie. Zatrzymanie jest obligatoryjne i wynika z ustawy Prawo o Ruchu Drogowym, nie mylić z zatrzymaniem wynikającym z warunków ruchu.

Kierowca samochodu musi ustąpić pierwszeństwa pieszym przechodzącym przez przejście oraz pojazdom znajdującym się na drodze posiadającej pierwszeństwo przejazdu (mającym zielone światło), na której ruch jest otwarty, w tym także pojazdom zawracającym.

Policjant kierujący ruchem jest najważniejszy

Uwaga: W uproszczeniu mówi się, że policjant to osoba kierująca ruchem. Tak jest najczęściej, ale może być to każda osoba uprawniona do kierowania ruchem. Na przykład: dróżnik na przejeździe kolejowym, celnik na przejściu granicznym, pracownik Zarządu Dróg i Mostów na „mijance” typu „wahadło” (przy przebudowie drogi), pracownik żeglugi przy wjeździe na prom, i tak dalej.

Jeżeli [ruch jest kierowany przez policjanta] (lub inną osobę kierującą ruchem), jego polecenia i sygnały są nadrzędne w stosunku do wskazań sygnalizacji świetlnej, znaków i przepisów. Policjant może nakazać kierującemu wjechanie na skrzyżowanie mimo wyświetlania sygnału czerwonego lub zabronić wjazdu mimo to, że wyświetlany jest sygnał zielony.

Policjant kierujący ruchem odwołuje zieloną strzałkę

Jeżeli ruchem kieruje policjant, nie wolno wykonywać tzw. skrętu warunkowego nawet, jeśli wyświetlana jest zielona strzałka. Kierowca powinien zwracać uwagę wyłącznie na sygnały policjanta, a nie na sygnalizatory. O sygnalizatorach należy zapomnieć tak, jakby ich nie było!

Skrzyżowanie równorzędne i tramwaj

Wiele trudności stwarzają sytuacje z tramwajami. Kiedy pierwszeństwo ma tramwaj a kiedy samochód. I tak jak pisałem wcześniej na skrzyżowaniu równorzędnym tramwaj ma zawsze pierwszeństwo, niezależnie z której strony nadjeżdża, to proste, ale są też sytuacje w których kierowcy bardzo często popełniają błędy, zobaczmy jak to wygląda.



w takiej sytuacji każdy kierowca wie, że to tramwaj ma pierwszeństwo ale zmieńmy trochę układ pojazdów na skrzyżowaniu .

samochód jedzie na wprost a tramwaj skręca, oczywiście tramwaj ma pierwszeństwo bo jest to skrzyżowanie równorzędne jednak w takiej sytuacji bardzo często dochodzi do wymuszania pierwszeństwa przejazdu przez kierujących samochodami jadącymi na wprost.

A taka sytuacja, znana wszystkim, masz zielone jedziesz pierwszy. Jest to oczywiste, skrzyżowanie o ruchu kierowanym sygnalizacją świetlną. Jednak w momencie podobnego układu pojazdów na skrzyżowaniu tylko że samochód skręca w prawo ?.

Kierujący samochodem musi ustąpić pierwszeństwa tramwajowi. W sytuacji równorzędnej również na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym pojazd szynowy ma pierwszeństwo przed pojazdem kołowym skręcającym w prawo.

Przed wjazdem na torowisko stop.

Zawsze należy upewnić się, czy tramwaj nie nadjeżdża albo czy nie rusza właśnie z przystanku. Bardzo często jest tak , że na przystanku stoją dwa tramwaje i po przejechaniu tramwaju kierowca bez upewnienia się wjeżdża na tory pod nadjeżdżający drugi tramwaj i tragedia gotowa.

Na rondzie sytuacja też jest myląca, popatrzmy.

Typowe rondo z oznakowaniem C-12, A-7. tramwaj wjeżdżając na rondo ustępuje pierwszeństwa pojazdowi poruszającemu się po obwiedni ronda ale podczas zjazdu to tramwaj ma pierwszeństwo.

Ale w takiej sytuacji, kiedy samochód ma zielone światło należy pamiętać, że tramwaj też ma sygnał zielony, musimy ustąpić pierwszeństwa tramwajowi. Jak widać zielone to nie wszystko, pozostają przepisy dodatkowe rozstrzygające o pierwszeństwie w sytuacji równorzędnej.

I już na koniec żeby cię nie zanudzać czytelniku, tramwaj i przystanek. Przejechać czy się zatrzymać, a jeżeli tak, w którym miejscu.

Pieszy w ruchu drogowym, przystanek tramwajowy

Jeżeli do przystanku dojeżdża tramwaj, kierującemu nie wolno próbować przejechać obok pojazdu szynowego. Musi bezwzględnie zatrzymać się i czekać aż wsiądą lub wysiądą pasażerowie i zejdą z drogi na chodnik.


Jeżeli przystanek tramwajowy wyposażony jest w wysepkę dla pasażerów, kierujący samochodem nie ma obowiązku zatrzymywania pojazdu, gdy na przystanku stoi tramwaj. Powinien jednak zachować szczególną ostrożność, zasadę ograniczonego zaufania oraz zasadę prędkości bezpiecznej, to miejsca szczególnie niebezpieczne.

Przejście dla pieszych

A taka sytuacja, przejście dla pieszych rozdzielone wyspą centralną. Traktujemy takie przejście jak dwa oddzielne przejścia, w zasadzie przez przejście na którym nie ma pieszych można przejechać, pamiętajmy jednak że jest to miejsce szczególnie niebezpieczne a na kierowcy spoczywa obowiązek zachowania szczególnej ostrożności przy przejeżdżaniu przez przejścia dla pieszych. Myślę że w takiej sytuacji należy zwolnić a nawet zatrzymać samochód i pozwolić bezpiecznie przejść pieszym.

Jeszcze raz sytuacja z zieloną strzałką. Sygnalizator S-2, piesi i rowerzysta to bardzo groźna na drodze. Wręcz wypadkogenna. Możliwość wykonania skrętu warunkowego podczas świecącej się zielonej strzałki umieszczonej na sygnalizatorze. Wielu kierowców nie respektuje zasad ruchu drogowego i po prostu jadą, bez zatrzymania samochodu przed sygnalizatorem, często wymuszając pierwszeństwo przejazdu na pieszych i rowerzystach. Oczywiście to piesi i rowerzyści mają w tej sytuacji bezwzględne pierwszeństwo.

A taka sytuacja , znak droga z pierwszeństwem przejazdu a sygnalizacja świetlna nie działa. Na przejściu piesi, a może by tak po piętach z sygnałem, niech się pospieszą bo ja jadę. To codzienność na naszych drogach, to jedno z najgorszych zachowań bo w tych sytuacjach giną na drogach ludzie.


Takie zachowanie kierowcy na skrzyżowaniu jest naganne. Pamiętajmy, wyprzedzanie, omijanie samochodów ustępujących pieszym pierwszeństwa na przejściu dla pieszych prowadzi do wypadków. To naprawdę bardzo groźna sytuacja.


Niepełnosprawni


W razie przechodzenia przez jezdnię osoby niepełnosprawnej, używającej specjalnego sprzętu (laska, kule, wózek inwalidzki), lub osoby o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej, kierujący jest obowiązany zatrzymać pojazd w celu umożliwienia jej przejścia.


Pojazdy uprzywilejowane na skrzyżowaniu mają pierwszeństwo

Pojazd uprzywilejowany ma zawsze pierwszeństwo, niezależnie od przepisów, znaków i sygnalizacji, także poza obszarem zabudowanym.

Kierujący takim pojazdem musi jednak stosować się do poleceń policjanta kierującego ruchem.Gdy samochód na sygnale wyprzedza auto jadące z przeciwka trzeba zrobić miejsce, aby umożliwić manewr.

Widząc zbliżający się pojazd uprzywilejowany nie można ostro hamować. Najlepiej włączyć kierunkowskaz i zjechać na bok, aby ułatwić przejazd. W takiej sytuacji w wielu krajach przyjęło się, że pojazdy stojące na środkowym i prawym pasie zjeżdżają w prawo, te na lewym w lewo. Widząc zbliżający się pojazd uprzywilejowany, jako przechodnie również mamy obowiązek ustąpić pierwszeństwa. Słysząc syrenę, trzeba dokładnie się rozejrzeć i nie wchodzić na pasy. Gdy auto na sygnale wyprzedza jadąc pod prąd, należy zatrzymać się, by ułatwić przejazd. Jeśli do skrzyżowania zbliża się pojazd na sygnale i nie może przejechać dalej, należy opuścić skrzyżowanie. Musimy jednak zachować ostrożność, aby nie spowodować kolizji.

Szerokiej drogi, powodzenia na egzaminie.

Komentarze

Uprzywilejowany
216.185.39.xxx - xxx.xxx.xx.xxx
Ramedlaw
89.72.62.xxx - xx-xx-xx-xxx.dynamic.chello.pl
pSEudo
83.28.166.xxx - bjyxxx.neoplus.adsl.tpnet.pl
anet
77.255.81.xx - xx-xxx-xx-xx.adsl.inetia.pl
MrErdek1
83.20.121.xxx - esbxxx.neoplus.adsl.tpnet.pl
Kasia
83.10.45.xx - acivxx.neoplus.adsl.tpnet.pl
gość
83.14.67.xxx - dypxxx.internetdsl.tpnet.pl
pseudo
31.128.9.x - xx-xxx-x-x.ip.oxynet.pl
sokolowski
77.222.240.xxx - xxxxxxxxxxxx.warszawa.vectranet.pl
bartek
212.191.130.xxx - xxx.xxx.xxx.xxx

Strony

Dodaj komentarz

(If you're a human, don't change the following field)
Your first name.
(If you're a human, don't change the following field)
Your first name.
(If you're a human, don't change the following field)
Your first name.

Plain text

  • Znaczniki HTML niedozwolone.